Thứ Sáu, 20 tháng 5, 2016

Kiểm soát TDS - chỉ tiêu phổ quát chất lượng nước

Các bạn chơi cá lâu năm thường nói rất đúng "chơi cá là chơi nước" và có rất nhiều chỉ tiêu như amoni, PH, Nitrite, Nitrate, GH, KH, TDS, COD, ORP, DO, nhiệt độ ... nói chung là nếu các bạn tìm hiểu hết các chỉ số này chắc chắn là các bạn có thể xin việc vào công ty xử lý nước thải, hay môi trường ...hehe.

Tuy nhiên theo mình, trong các chỉ số trên thì mình sẽ chỉ tập trung vào hai chỉ số để theo dõi kiểm soát thường trực là TDS và nhiệt độ. Lý do :
- Mình ở ngoài bắc nhiệt độ 4 mùa thay đổi thất thường, cần phải kiểm soát nhiệt để có chế độ cho ăn phù hợp.
- TDS đã bao hàm rất nhiều chỉ số trong đó - nếu kiểm soát tốt TDS thì môi trường đã cực kỳ ổn định, nếu TDS tăng bất thường thì mới phải kiểm tra thêm một số chỉ số khác để tìm nguyên nhân và xử lý vấn đề.

Kiểm soát TDS - chỉ tiêu phổ quát chất lượng của nước 
Chúng ta sẽ thảo luận về chủ đề kiểm soát TDS và các mối liên quan của TDS tới các chỉ tiêu chất lượng nước khác và nó quan trọng như thế nào với việc nuôi cá koi.
TDS - tổng chất rắn hoà tan trong nước, nó bao gồm các chất hữu cơ, vô cơ dưới dạng phân tử, các ion và hạt rắn lơ lửng trong nước. Thông thường nếu như không chơi cá ở cấp độ đủ để phải quan tâm tới chỉ số TDS thì bình thường các bạn có thể làm quen chỉ số TDS qua việc kiểm soát chất lượng nước tinh khiết được lọc qua các thiết bị lọc R/O phục vụ nhu cầu gia đình. TDS phản ánh mức độ tinh khiết của nước – TDS càng thấp thì nước các tinh khiết. Phương pháp tốt nhất để đánh giá TDS là làm bay hơi toàn bộ nước sau đó định lượng chất rắn còn lại với đơn vị đo là mg/L hay ppm – phương pháp này không khả thi lắm trong các trường hợp cần kết quả tương đối chính xác đơn giản, nhanh. Người ta dùng phương pháp đo qua độ dẫn điện của nước nhờ các ion tự do tồn tại trong nước có đơn vị là micro Siemen (theo tên của nhà phát minh người Đức). Để chuyển đổi giữa hai đơn vị này, người ta dùng công thức 1micro Seimen = 1.5 TDS (ppm). Sai số của phương pháp đo độ dẫn điện là lớn cho nên các bạn đừng hãy xem các chỉ số micro Siemen và ppm tỷ lệ thuận tương đối thôi nhé.

Kiểm soát TDS - chỉ tiêu phổ quát chất lượng của nước
Ta hãy lướt qua một chút về GH, KH và COD.
- GH – general hardness : khi nói về nước bị cứng là người ta nhắc tới độ cứng GH là độ cứng được đo bởi các ion kim loại có trong nước với đơn vị đo ký hiệu là dGH (degree of general hardness), 1 dGH tương đương với 10mg CaO trong 1 lít nước và bằng độ cứng Đức German degree dH (Deutsche harte) tường đương với 17.848 ppm CaCO3 (có các đơn vị độ cứng khác như Pháp, Mỹ …).
- KH : độ cứng Carbonate của nước viết tắt theo từ tiếng Đức – Karbonatherte do sự có mặt của ion carbonate và Bicarbonate. Đơn vị dH tương đương với 17.848ppm. Khảo sát thực tế cho thấy với nhiệt độ nhất định và độ PH nhất định thì khả năng hoà tan của CO2 là một lượng giới hạn xác định. Như luôn luôn có sự cân bằng giữa nhiệt độ, PH và KH.
- COD : nhu cầu oxy hoá học theo tên tiếng Anh chemical Oxygen demand được tính theo lượng oxy có trong Kali Bicromat K2Cr2O7 đã dùng để oxy hoá các chất hữu cơ có trong nước. COD được dùng để đo gián tiếp tổng lượng chất hữu cơ hoà tan trong nước.

Như vậy TDS bao hàm nhiều chỉ số quan trọng GH, KH, COD … và trong quá trình kiểm soát bể cá thì có rất nhiều thứ làm thay đổi TDS như :
- Nuôi cá mật độ dày làm tăng TDS.
- Cho cá ăn nhiều quá làm tăng TDS.
- Ít vệ sinh bể cá/bể lọc làm tăng TDS.
- Bộ lọc kém hiệu quả cũng làm tăng TDS.
- Cho hoá chất/muối vào hồ cá làm tăng TDS.
- Nước cứng làm tăng TDS.

Kiểm soát TDS - chỉ tiêu phổ quát chất lượng của nước
Vậy tại sao chúng ta lại phải sợ TDS tăng và nó liên quan gì tới sự phát triển của cá Koi ?
Ông Takeo Kuroki chủ tịch ZNA Nhật đã nói rằng, chỉ số GH và TDS đóng vai trò quyết định trong việc duy trì tốc độ lớn và khả năng phát triển màu đỏ của cá koi. Chỉ số tối ưu là thấp dưới 50ppm với độ cứng GH xấp xỉ 3 dH.

Các chỉ số TDS tại vùng núi Hiroshima Nhật để các bạn tham khảo.
- Wakabayashi : 65-78ppm.
- Takigawa : 105-108ppm.
- Takumi : 76-85ppm.
- Momotaro : 75-85ppm.
Tốc độ lớn của cá tại các khu vực nước này là tương đương nhau.

Như các bạn đã thấy - chất lượng nước ở vùng núi Hiroshima Nhật Bản vô cùng mềm trái hẳn với quan niệm các ao bùn tại Nhật nhiều khoáng (nước cứng). Với những ao bùn nước rất mềm như thế này thì nỗi lo của các trại cá là các cơn mưa lớn có thể làm tụt PH gây sốc cá.

Nhân nói về chuyện con mưa làm giảm PH tại Nhật, thì ngày hôm nay 1 con cá của koilover đã ra đi vì sốc PH do cơn mưa từ nửa đêm tới lúc sáng sớm, thêm nữa sáng nay một khổ chủ nữa thông báo về một em kujaku đã ra đi đột ngột được đánh giá là chết sau cơn mưa. Bác Brian cũng thông báo ghi nhận một trường hợp tại Đà Nẵng cá chết cũng sau cơn mưa. Giải pháp phản ứng nhanh có thể là thay nước mới hoặc cấp nước máy trung tính tràn vào khi mà chưa thể làm gì hơn (các bể koi được thiết kế đúng cách đều có phần cấp nước hoàn chỉnh và thuận tiện).

Kiểm soát TDS - chỉ tiêu phổ quát chất lượng của nước
Quay trở lại câu chuyện về TDS - chúng ta làm gì để có thể giảm được TDS ?
Đó là tập trung vào các nguyên nhân gây tăng TDS đã đề cập ở trên.
- Dãn mật độ cá.
- Vệ sinh hồ cá và bể lọc cẩn thận.
- Cho ăn đúng cách không được dư thừa.
- Lên chế độ thay nước định kỳ hợp lý (thay nước đạt chuẩn có TDS thấp thì mới hạ được).
- Nâng cao hiệu suất của hệ lọc (cơ học và vi sinh) lên.
- Và làm mềm nước.

Đối với giải pháp làm mềm nước, chúng ta có hai lựa chọn - tuy nhiên thực sự là phải cân nhắc về vấn đề đầu tư và chi phí vận hành - tạm thời chưa bàn đến hai giải pháp này.
- Lọc trao đổi ion.
- Lọc R/O.

Trên thực tế thực hiện một loạt các biện pháp trên mà không phải làm mềm nước thì cá đã đạt tốc độ lớn tương đối nhanh rồi. Hiện tại cá tosai 18cm của koilover thả từ 29/4 - hôm nay 27/8 đạt 40cm, tăng 22cm mà chưa tính đến việc làm mềm nước ( hiện tại vẫn nuỗi koi phường nên chưa cần thiết). Đây cũng là kinh nghiệm của koilover là trước khi tính đến các giải pháp to tát thì hãy làm tốt những việc đơn giản hơn hẳn trong tầm tay như vệ sinh, nuôi đúng mật độ, cho ăn đúng cách ... nếu không thì bạn chỉ phí tiền mà thôi.

Con kohaku chết hôm nay đạt 35cm là con bé nhất vì đã bỏ ăn từ hai tháng nay được quy là bị các tổn thương bên trong cơ thể - internal infection => bó tay không biết bị bệnh gì.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét